Outplacement: soms verlies je een baan, maar win je perspectief

Door Harro Rijnsaardt, Re-integratieadviseur / jobcoach HN-AB

"Je moet op zoek naar iets anders." Het is een zin die niemand graag hoort.

Soms komt die beslissing in goed overleg tot stand, maar vaker wordt die door de werkgever genomen. Hoe de situatie ook ontstaat, voor de werknemer voelt het vaak als een verlies. Niet alleen van werk, maar ook van zekerheid, structuur, sociale contacten en soms zelfs een deel van de eigen identiteit.

Juist daarom gun ik iedereen die hiermee te maken krijgt een goed outplacementtraject. Niet omdat iemand zo snel mogelijk weer aan het werk moet, maar omdat een goede afsluiting vaak de basis vormt voor een nieuwe start.

Niet beginnen met een cv

Veel mensen denken dat een outplacementtraject begint met het aanpassen van een cv of het zoeken naar vacatures. Ik kijk daar anders naar.

Natuurlijk zijn dat belangrijke onderdelen van het traject, maar niet aan het begin. Wanneer iemand net zijn of haar baan heeft verloren, is er vaak eerst iets anders nodig: ruimte om het verhaal te vertellen.

Frustratie, teleurstelling, boosheid, onzekerheid of misschien zelfs opluchting. Ik kom het allemaal tegen. Veel mensen maken in deze periode een vorm van rouw door. Pas wanneer er ruimte is voor die emoties, ontstaat er ook ruimte om weer vooruit te kijken.

Ik geloof daarom niet dat je iemand direct moet laten solliciteren. Eerst moet iemand kunnen accepteren wat er is gebeurd. Daarna ontstaat de energie om nieuwe mogelijkheden te verkennen.

Van afscheid naar nieuwe kansen

Werk is voor de meeste mensen veel meer dan een manier om geld te verdienen. Het geeft ritme aan de week, sociale contacten, waardering en vaak ook een gevoel van eigenwaarde.

Wanneer dat wegvalt, ontstaat vanzelf de vraag: Wat nu?

Voor mij begint het outplacementtraject op dat moment pas echt. Samen onderzoeken we wie iemand is, waar de talenten liggen, welke wensen er zijn en welke werkomgeving daarbij past. Soms bevestigt dat de richting die iemand al voor ogen had. Regelmatig ontdekken we juist mogelijkheden waar iemand zelf nog nooit aan had gedacht.

Persoonlijkheids- en beroepsinteressetesten kunnen daarbij waardevol zijn. Niet omdat een test bepaalt welk beroep iemand moet kiezen, maar omdat de uitkomsten vaak leiden tot goede gesprekken en nieuwe inzichten.

Mijn rol is daarbij niet om de antwoorden te geven. Veel liever stel ik de vragen waardoor iemand zelf tot die antwoorden komt. Dat levert uiteindelijk de meest duurzame keuzes op.

Van inzicht naar beweging

Wanneer de richting duidelijk is, vertalen we die naar een concreet plan. We brengen de arbeidsmarkt in kaart, zoeken passende functies, verbeteren het cv, bereiden sollicitatiegesprekken voor en benutten het netwerk. Soms doet iemand dat volledig zelfstandig. Soms ondersteun ik actief door werkgevers te benaderen of aan te sluiten bij een kennismakingsgesprek.

Geen mens is hetzelfde. Dus is ook geen outplacementtraject hetzelfde. Daarom werken wij altijd één-op-één. Ook wanneer er sprake is van meerdere trajecten binnen één organisatie, bijvoorbeeld na een reorganisatie. Maatwerk staat altijd centraal.

Meer dan een nieuwe baan

Natuurlijk is het uiteindelijke doel een passende en duurzame baan. Maar persoonlijk vind ik iets anders minstens zo belangrijk.

Ik wil dat iemand weer vertrouwen krijgt in zichzelf. Dat iemand ontdekt dat er meer mogelijkheden zijn dan vooraf werd gedacht. En dat iemand na afloop weet hoe hij of zij ook in de toekomst regie kan houden over de eigen loopbaan.

Want een baan vinden is mooi. Maar weer geloven in je eigen mogelijkheden is misschien nog veel waardevoller. Dat klinkt misschien wat idealistisch, maar ik zie het iedere keer weer gebeuren.

Misschien is dat wel het mooiste aan mijn werk.

Ik zie mensen vaak binnenkomen op een moment waarop de toekomst vooral onzeker voelt. Ze vragen zich af of er nog wel een werkgever op hen zit te wachten en waar ze moeten beginnen. Een paar maanden later zie ik vaak dezelfde mensen met enthousiasme vertellen over een nieuwe werkgever, een andere richting of kansen die ze eerder niet zagen.

Dat is natuurlijk geweldig voor degene om wie het draait. Maar eerlijk gezegd haal ik daar zelf ook veel werkplezier uit.

Want uiteindelijk gaat een outplacementtraject niet alleen over afscheid nemen van een baan. Het gaat vooral over het hervinden van perspectief.